http://yetl.yabesh.ir/yetl1/handle/yetl/4290628 2026-11-03T15:02:01Z 2026-11-03T15:02:01Z ذکی, طاهره اعتمادسعید, نجمه دارائی, مهدی http://yetl.yabesh.ir/yetl1/handle/yetl/4290631 2023-05-01T11:21:55Z 2023-04-10T00:00:00Z

موقعیت جغرافیایی برش ‌باروت ‌آغاجي ذکی, طاهره; اعتمادسعید, نجمه; دارائی, مهدی برش ‌باروت ‌آغاجي، ‌در ‌شمال ‌غرب ‌کوه هاي ‌سلطانيه، ‌18 کيلومتري ‌جنوب ‌غرب ‌زنجان واقع شده است (شکل 1A). مرز ‌زيرين ‌سازند ‌باروت ‌در ‌اين ‌برش‌ به صورت ‌تدريجي ‌با ‌عضو ‌دولوميت ‌بالايي ‌سازند ‌سلطانيه‌ است (شکل 1B). در ‌اين ‌مطالعه، ‌ظهور ‌اولين ‌واحدهاي‌ گلسنگ ‌رنگي، ‌به عنوان ‌مرز ‌زيرين ‌سازند ‌باروت ‌در ‌نظر‌ گرفته ‌شده ‌است. ‌در ‌ادامه، ‌حدود 500 متر ‌گلسنگ ‌قرمز ‌و‌ سبزرنگ،‌ کربنات هاي‌ دولوميتي ‌زرد، ‌قهوه اي‌ و ‌خاکستري رنگ‌ غالباً ‌استروماتوليتي ‌و ‌ماسه سنگ هاي ‌قرمزرنگ، ‌مشاهده‌ مي شوند.‌ ضخامت ‌و ‌فراواني ‌واحدهاي ‌کربناته ‌در ‌بخشهاي‌ قاعده اي ‌برش ‌مطالعه شده،‌ بيشتر ‌از ‌بخشهاي ‌رأسي ‌آن ‌است‌ (شکل1C ) و‌ ليتولوژي هاي‌ گلسنگي‌ در ‌بخشهاي ‌مياني ‌و‌ رأسي، ‌فراواني ‌بيشتري ‌دارند (شکل 1D). ليتولوژي هاي‌ ياد شده ‌به صورت‌ چرخه هاي ‌تقريباً ‌منظمي ‌مشاهده ‌مي شوند. هر ‌چرخه‌ با‌ سيليسي آواريها‌ شروع ‌و ‌به ‌ليتولوژي هاي ‌کربناته‌ ختم‌ مي شود. مرز ‌بالايي ‌سازند ‌باروت ‌در ‌برش‌ مطالعه شده ‌با ‌سازند ‌زايگون ‌به صورت‌ تدريجي ‌است. آخرين‌ واحد ‌ضخيم ‌کربناته ‌مشاهده شده، ‌به عنوان ‌مرز ‌بالايي‌ سازند‌ در ‌نظر ‌گرفته ‌شده ‌است‌ (شکل 1E).

2023-04-10T00:00:00Z ذکی, طاهره اعتمادسعید, نجمه دارائی, مهدی http://yetl.yabesh.ir/yetl1/handle/yetl/4290630 2023-05-01T09:51:57Z 2023-04-10T00:00:00Z

محیط نهشتی سازند باروت در برش باروت آغاجی، شمال غرب کوه‌های سلطانیه، البرز غربی ذکی, طاهره; اعتمادسعید, نجمه; دارائی, مهدی سازند باروت با سن کامبرین پیشین یکی از مهم‌ترین واحدهای سنگ‌چینه‌ای در بازسازی جغرافیای دیرین شمال ایران طی کامبرین آغازین است. در این مطالعه، ما داده‌های رخساره‌ای دقیقی را از این سازند در برش باروت آغاجی واقع در جنوب غرب زنجان، برای بازسازی محیط نهشت دیرینه ارائه می‌دهیم. سازند باروت در این برش از حدود 500 متر نهشته‌های مخلوط سیلیسی آواری و کربناته تشکیل شده است و مرزهای پایین و بالای آن با هر دو سازند سلطانیه و زاگون تدریجی است. هفت رخسارۀ سنگی/ریزرخسارۀ شناسایی‌شده عبارتند از: ماسه‌سنگ‌های آرکوزی قرمزرنگ ریز تا متوسط‌دانه حاوی ساختمان‌های فیزیکی و زیستی جزر و مدی (F1)، گلسنگ‌های سبز تا قرمزرنگ با لامیناسیون ظریف و ساختمان‌های زیستی جزر و مدی (F2)، باندستون استروماتولیتی دولومیتی (F3)، مادستون دولومیتی با شواهد تبخیری‌های اولیه (F4)، باندستون ترومبولیتی دولومیتی (F5)، کنگلومرا/بِرِش کربناته‌ (F6) و وکستون آنکوئیدی دولومیتی (F7). ترتیب روی هم قرارگیری رخساره‌ها به‌صورت چرخه‌های کم‌عمق‌شونده به‌سمت بالا، از ماسه‌سنگ‌های پهنۀ مخلوط گلی–ماسه‌ای در قاعده، پوشیده‌شده با گلسنگ‌های پهنۀ گلی به کربنات‌های بالای جزر و مدی است. شواهد وجود کانی‌های تبخیری در سازند باروت، در کنار وجود دیگر حوضه‌های تبخیری کامبرین زیرین در خاورمیانه، هند و پاکستان، نشان‌دهندۀ شرایط آب و هوایی دیرین گرم و خشک طی نهشت این رسوبات است.

2023-04-10T00:00:00Z